49. Iranian History in the Sasanian Period

49. Iranian History in the Sasanian Period

حدود ۲۰۰۰ سال پیش، دو ابرقدرت یعنی دولتِ ساسانی و دولتِ روم در جهان وجود داشتند. مرز بینِ این دو کشور به علّت جنگ هایی که داشتند همواره تغییر می کرد، امّا رودِ فَرات مرزِ طبیعی میان این دو دولت بود. سلسلۀ ساسانیان که اردشیرِ اوّل  آن را در سال ۲۲۴ میلادی بنیان گذاشته بود تا سال ۶۵۱ میلادی یعنی به مدّت ۴۲۷ سال بر ایران حکومت کرد. جالب است که سلسلۀ ساسانیان نه توسّط روم که دشمن بسیار نیرومندش بود بلکه توسّط عرب ها که به تازگی دولت اسلامی تشکیل داده بودند سقوط کرد.

دورۀ ساسانیان یکی از مهم ترین ادوار تاریخ ایران است. آنها فرهنگ پارسی و دین زرتشتی را دوباره زنده کردند. آنها با چینی ها و حتّی بزرگ ترین دشمنشان یعنی رومی ها تجارت می کردند. با كاوش ها و حفّاری هایی که در كشور چین انجام شده، سكّه های طلا و نقرۀ دورۀ ساسانیان که قرن های زیادی زیر خاک بوده، به دست آمده است.

"اردشیرِ اوّل" قدرت سرزمین پارس را که سال ها پیش در زمان داریوش سوّمِ هخامنشی به دست اسکندر از بین رفته بود به این سرزمین بازگرداند. او در جنگ با رومیان مناطق بسیاری از جمله ارمنستان را تصرّف کرد و یک حکومت ملّی بر پایۀ فرهنگ ایرانی بنا نهاد.

"شاپورِ اوّل" پس از مرگ پدرش، "اردشیر"، به سلطنت رسید و در جنگ با رومیان امپراتور روم "والرین" را اسیر كرد. او همچنین "گندی شاپور" را که یک مرکز مهم و عمدۀ آموزشی بود و دانشچویان را در سطح بالایی آموزش می داد ایجاد کرد.

هنوز چند سالی از پادشاهی ساسانیان نگذشته بود که "مانی"، پایه گذار مذهب مانوی ظهور کرد. مذهب جدیدی که او ارائه کرد تركیبی از عناصر زرتشتی، مسیحی و بودایی بود. او بعدها محاکمه و کشته شد.

"شاپورِ دوّم" که قبل از تولّد، پدرش را از دست داده بود از زمان تولّد به عنوان پادشاه ایران برگزیده شد. او مدّت زیادی پادشاه ایران بود و بسیاری از سرزمین هایی را که از ایران جدا شده بود دوباره تصرّف کرد.

حدود صد سال بعد و در زمان سلطنت "قباد ساسانی" "مزدک" انقلاب کرد. "مزدک" طرفدار لغو مالكیّت خصوصی و تقسیم ثروت بود و از دوری کردن از خشونت حمایت می کرد. نظرات او آشفتگی های اجتماعی بسیاری میان مردم و اشراف به وجود آورد. مزدک را شاید بتوان اوّلین كمونیست جهان نامید.

از سال ۵۳۱ تا ۵۷۹ "خسروِ اوّل" فرزند "قبادِ ساسانی" که لقبش "انوشیروان" بود بر ایران حکومت کرد که این دورۀ اوج پادشاهان سلسلۀ ساسانیان بود. وی به کمک بزرگان، مزدک و پیروانش را کشت و اصلاحات داخلی و مالیاتی انجام داد و به همین علّت به او انوشیروانِ عادل یا دادگر می گویند. وی به پیشرفت علم و تحقیق بسیار توجّه داشت و از ترجمۀ متن های پزشكی و علمی یونانی و هندی به زبان فارسی میانه یا پهلوی حمایت می كرد. در زمان انوشیروان كتابخانۀ گندی شاپور، یكی از بزرگ ترین مجموعه های كتاب در جهان آن روز شد. او همچنین از فلاسفه ای كه از استبداد مذهبی امپراتوری روم می گریختند و به ایران پناهنده می شدند حمایت می کرد و كمك مالی به آنها می کرد. وی پادشاهی مردمی بود و همه می توانستند به او دسترسی داشته باشند و هركسی می توانست از عدالت او بهره مند شود و با شاه ملاقات رسمی داشته باشد. گفته می شود كه بازی تخته نرد را نخست وزیر مشهور او "بزرگمهر"، ابداع كرد.

"یزدگردِ سوّم" آخرین پادشاه ساسانی بود. در آن زمان به علّت جنگ های طولانی بین ساسانیان و رومیان و شکست های پی در پی آنها، قدرت نظامی و اقتصادی ایران بسیار کاهش یافته بود. در همان زمان دین اسلام در عربستان پدیدار شد و گسترش یافت. عرب های مسلمان که متّحد شده بودند به ایران و روم حمله کردند و در جریان جنگ قادسیّه در سال ۶۳۲ میلادی شکست سختی بر سپاه یزدگردِ سوّم وارد آوردند. با مرگ یزدگردِ سوّم در سال ۶۵۱ میلادی در "مرو" حکومت مقتدر و شکوهمند دولت ساسانی نیز به پایان رسید.

About 2000 years ago, two superpowers existed in the world; that is, the Sassanian government and the Roman government. The border between these two countries was always changing because of war, but the Euphrates River was a natural border between these two governments. The Sassanian dynasty, which Ardeshir the First founded in the year 224 AD, governed Iran until the year 651 AD; that is, a period of 427 years. It is interesting that the Sassanian dynasty fell not by Rome, which was their extremely powerful enemy, but by the Arabs, who had recently formed an Islamic government.

The Sassanian era is one of the most important eras of Iranian history. They revived the Persian culture and the Zoroastrian religion. They traded with China, and even their greatest enemy; that is, the Romans. With searches and excavations that have been undertaken in China, gold and silver coins from the Sassanian era have been salvaged that had been under the earth for many centuries.

‘Ardeshir the First’ returned the strength of Persia to this land, which many years earlier, in the time of Darius the Third, the Achaemenid, was destroyed by Alexander. He seized many regions, including Armenia, in wars with the Romans and established a national government, based on Iranian culture.  

‘Shapur the First’ came to power after the death of his father ‘Ardeshir’ and, in a war with the Romans, captured the Roman Emperor, ‘Valerin’. He also established ‘Gandi Shapur’, which was main educational centre and offered higher-level education.

Still not long had passed since the Sassanian Empire, when ‘Mani’, the founder of the Manichaeism religion, appeared. The new religion that he presented was a combination of ingredients from Zoroastrianism, Christianity and Buddhism. A little later he was tried and killed.

‘Shapur the Second’, who had lost his father before birth, was elected as King of Iran from the time of his birth. He was king of Iran for a long time and recaptured many of the lands that had been separated from Iran.

About one hundred years later, and during the reign of ‘Qobad the Sassanian’, ‘Mazdak’ revolted. Mazdak was a proponent of the abolition of private property and the distribution of wealth, and supported the avoidance of violence. His views brought about much social turmoil between the people and the aristocracy. Mazdak could be called the world’s first communist.

From the year 531 until 579, which was the climactic period of the dynasty of Sassanian Kings, ‘Khosrow the First’, the child of ‘Qobad the Sassanian’, whose title was ‘Anushirvan’, ruled over Iran. With the help of the elders, he killed Mazdak and his followers and put in place internal reforms and taxes and, because of this, they call him Anushirvan the fair or just. He paid much attention to the development of science and research and supported the translation of Greek and Indian medical and scientific texts into the Middle Persian language, or Pahlavi. In the time of Anushirvan, Gandi Shapur became one of the largest collections of books in the world of that day.  He also supported philosophers who fled from the religious despotism of the Roman Empire and became refugees in Iran and gave them financial support. He was a King of the people and everybody could access him and every person could benefit from his fairness and have a formal meeting with the King. It is said that the game of backgammon was invented by his popular prime minister, ‘Bozorgmehr’.

‘Yazdegard the Third’ was the final Sassanian king. At that time, because of long wars between the Sassanians and the Romans and their continual defeats, Iran’s military power and economy was substantially reduced. At this same time, the Islamic religion came about in Saudi Arabia and spread. Muslim Arabs, who had united, attacked Iran and Rome and brought about a crushing defeat over the troops of Yazdegard the Third during The Battle of Qadisiyyah in the year 632AD. With the death of Yazdegard the Third in the year 651AD in Marv, the reign of the mighty and glorious Sassanian government also came to an end.

English Transliteration Persian Listen
Super power abarqodrat ابرقدرت
Always hamvāreh همواره
Had established bonyān gozāshte bud بنیان گذاشته بود
Enemy doshman دشمن
Powerful nirumand نیرومند
They had formed tashkil dāde budand تشکیل داده بودند
It fell / toppled soqut kard سقوط کرد
Times advār ادوار
Persian pārsi پارسی
Concept mafhum مفهوم
Achievement dastāvard دستاورد
Trade tejārat تجارت
Digging haffāri حفّاری
Government hokumat حکومت
Basis pāye پایه
Established banānahād بنا نهاد
Influence nofuz نفوذ
Had found a way rāh yāfte bud راه یافته بود
He/she/it stopped something joloy-e chizi rā gereft جلوی چیزی را گرفت
He/she/it captured asir kard اسیر كرد
Main 'omde عمده
He/she/it provided erāye midād ارائه می داد
Founder pāye gozār پایه گذار
Emerged zohur kard ظهور کرد
Combination tarkib تركیب
Elements 'anāser / 'anāsor عناصر
He/she was judged/tried mohākeme shod محاکمه شد
He/she/it was killed koshte shod کشته شد
He/she/it was elected/chosen bargozide shod برگزیده شد
Cancellation laghv لغو
Ownership malekiyyat مالكیّت
He/she was advertising/promoting tabligh mikard تبلیغ می کرد
To avoid duri kardan دوری کردن
Violence khoshunat خشونت
Idea Ide ایده
Chaos āshoftegi آشفتگی
Aristocracy ashrāf اشراف
Communist komonist كمونیست
He/she considered dar nazar gereft در نظر گرفت
Title laqab لقب
Followers peyrovān پیروان
Internal dākheli داخلی
Just / fair ‘ādel عادل
Just / fair dādgar دادگر
Scientific 'elmi علمی
Philosophers falāsefe فلاسفه
Refugee panāhande پناهنده
Justice ‘edālat عدالت
Beneficiary bahremand بهره مند
Backgammon takhtenard تخته نرد
Prime Minister nokhost vazir / nakhost vazir نخست وزیر
He/she has invented ebdā’ karde ast ابداع كرده است
Successive pey dar pey پی در پی
Military nezāmi نظامی
Had been reduced kāhesh yāfte bud کاهش یافته بود
Strong moqtader مقتدر
Superb / Splendid shokuhmand شکوهمند
It came to an end be pāyān resid به پایان رسید
It transpired padidār shod پدیدار شد

مریم:     به نظر تو کدوم پادشاه ساسانی بهتر بوده؟

بهمن:    انوشیروان.

مریم:     چرا؟

بهمن:    خُب هم عادل بوده و به مردم کمک می کرده و هم به علم و تحقیق توجّه داشته. از نظر تو چی؟

مریم:     خُب، من به شاپورِ دوّم بیشتر علاقه دارم.

بهمن:    چطور؟

مریم:     چون با شکست رومیا خیلی از شهرها رُ دوباره پس گرفتن.

بهمن:    درسته. البته ساسانیان تو خیلی از جنگا از رومیا شکست خوردن.

مریم:     آره، امّا این عربا بودن که بعد از اسلام سلسلۀ ساسانیانُ از بین بردن.

 

Maryam:    In your opinion, which Sassanian king was best?

Bahman:    Anushirvan.       

Maryam:    Why?

Bahman:    Well he was both just and he would help the people and he also paid attention to science and research. What’s your opinion?

Maryam:    Well, I’m more interested in Shapur the Second.

Bahman:    How come?

Maryam:    Because with the defeat of the Romans he got back many of the cities again.

Bahman:    That’s right. However the Sassanians were defeated by the Romans in many of the battles. 

Maryam:    Yeah, but these were the Arabs who pulled down the Sassanian Dynasty after Islam.

Fill the gaps using the words provided
  • خشونت
  • نظامی
  • کمک
  • پیروان
  • تجارت

.................... ایران با چین چند میلیارد دلار در سال است.

پلیس سعی کرد جلوی .................... زندانیان را بگیرد.

در زمان کورش .................... همۀ دین ها آزادآزاد بودندآآآآآآ بودند که به عبادت خدایان خود بپردازند.

نیروی .................... آمریکا بسیار قوی است و این کشور یک ابر قدرت به حساب می آید.

ما باید به افراد فقیر .................... مالی کنیم.

Submit
Retry
Having read this lesson's main text, now decide whether the following statements are true or false
True
False
همواره رود فرات مرز بین دولت ایران و روم بود
True
False
حکومت ساسانیان به دست اعراب مسلمان از بین رفت
True
False
ساسانیان برای حفظ فرهنگ پارسی تلاش های فراوان کردند
True
False
مزدک با شکست قباد ساسانی، پادشاهی را در ایران از بین برد
True
False
اوج شکوه دورۀ ساسانیان زمان پادشاهی انوشیروان بود
Submit
Retry
Choose the correct answer to each question
دو ابرقدرت جهان در ۲۰۰۰ سال پیش کدام دولت ها بودند؟
دولت چین و دولت اسلامی
دولت ساسانی و دولت روم
دولت ارمنستان و دولت عرب ها
اردشیر اوّل چه چیز را بنا نهاد؟
تجارت با چین
یک حکومت ملّی بر پایۀ فرهنگ ایرانی
بازرگانی با رومیان
شاپور دوّم در چه سنّی به سلطنت رسید؟
در جوانی
در اواخر عمر
از زمان تولّد
در زمان انوشیروان فلاسفه از چه فرار می کردند؟
از استبداد مذهبی امپراتوری روم
از پیشرفت علم و تحقیق
از ترجمه متون پزشکی
یزدگرد سوّم در کجا در گذشت؟
مرو
گندی شاپور
روم
Submit
Retry
Choose a synonym for each word from the options below it
مهم
عمده
مقتدر
علمی
متّحد
تشکیل داد
ظهور کرد
به وجود آورد
یافت
پیدا کرد
پی در پی
به تدریج
پشت سر هم
ناگهانی
آخرین
اوج
آشفتگی
پایان
شکست خوردن
بالاترین نقطه
Submit
Retry
Choose the correct answer to each question
کدام یک صفت انوشیروان نیست؟
پناهنده
مردمی
عادل
دادگر
کدام یک زبان نیست؟
هندی
مانوی
فارسی
یونانی
کدام یک دین نیست؟
اسلام
زرتشتی
مسیحی
عرب
کدام یک امروز کشور نیست؟
چین
یونان
روم
ایران
Submit
Retry
Match each word on the right with its meaning on the left
همیشه
قدرتمند
دولت
دادگر
کندن
اساس
فکر
بنیان گذار
موفّقیّت
بزرگان و ثروتمندان
همواره
مقتدر
حکومت
عادل
حفّاری
پایه
ایده
پایه گذار
دستاورد
اشراف
Submit
Retry
Match each word on the right with its meaning on the left
انتخاب شد
برای اولین بار درست کرد
تمام شد
کم شد
تأسیس کرد
برگزیده شد
ابداع کرد
به پایان رسید
کاهش یافت
بنیان گذاشت
Submit
Retry
Match each word with its antonym in the opposite column
دوست
ظالم
خارجی
مهربانی
دشمن
عادل
داخلی
خشونت
Submit
Retry
Match each word with its meaning in the opposite column
دارای شکوه
دارای نیرو
دارای قدرت
دارای هنر
دارای دانش
دارای بهره
شکوهمند
نیرومند
قدرتمند
هنرمند
دانشمند
بهره مند
Submit
Retry
Match each plural noun on the right with its singular form on the left
دوره
عنصر
فیلسوف
پیرو
منطقه
ادوار
عناصر
فلاسفه
پیروان
مناطق
Submit
Retry
Connect the words on the right with the words on the left to form Persian phrases
وزیر
زمین
قدرت
اورد
خوار
نخست
سر
ابر
دست
گیاه
Submit
Retry
Connect the words on the right with the words on the left to form Persian phrases
رفت
داد
گرداند
رسید
آورد
از بین
انجام
باز
به پایان
به وجود
Submit
Retry
Connect the words on the right with the suffixes on the left to form new Persian words
گر
نده
مند
داد
پناه
نیرو
Submit
Retry
Match each question on the right with its answer on the left
سكّه های طلا و نقرۀ دورۀ ساسانیان
یک مرکز مهم و عمدۀ آموزشی عالی
مذهبی دارای عناصر زرتشتی، مسیحی و بودایی
او محاکمه و کشته شد
بسیاری از سرزمین هایی را که از ایران جدا شده بود پس گرفت
ایجاد آشفتگی های اجتماعی و درگیری بین مردم و اشراف
به خاطر اصلاحات داخلی و مالیاتی
مردم می توانستند با او ملاقات کنند و از عدالت او بهره مند شوند
تخته نرد
به علّت جنگ های طولانی بین ساسانیان و رومیان و شکست های پی در پی
در کاوش ها و حفّاری های انجام شده در چین چه چیز یافت شده است؟
گندی شاپور چه مرکزی بود؟
مانوی چه مذهبی بود؟
سرانجام مانی چه شد؟
شاپورِ دوّم در زمان پادشاهی خود چه کار مهمی انجام داد؟
ایده های مزدک باعث چه شد؟
چرا به انوشیروان عادل می گفتند؟
ارتباط انوشیروان با مردم چگونه بود؟
نخست وزیر انوشیروان چه بازی ای را برای اوّلین بار درست کرد؟
چرا در زمان "یزدگرد سوّم" قدرت نظامی و اقتصادی ایران بسیار کاهش یافته بود؟
Submit
Retry
Match each word on the right with its definition on the left
جایی که در آن کتاب ها را نگه می دارند
جایی که در آن دارو می فروشند
جایی مانند هتل که مسافر در آن استراحت می کند
جایی که در آن آشپزی می کنند
کتابخانه
داروخانه
مسافرخانه
آشپزخانه
Submit
Retry
Match each character on the right with their description on the left
امپراتور روم که در جنگ با ایران اسیر شد
شهری که مرکز مهم آموزش عالی در زمان ساسانیان بود
احتمالاً اوّلین کمونیست جهان در زمان ساسانیان
پادشاه عادل در زمان ساسانیان
نخست وزیر انوشیروان که بازی تخته نرد را ابداع کرد
والرین
گندی شاپور
مزدک
انوشیروان
بزرگمهر
Submit
Retry