45. Persepolis

45. Persepolis

صدها سال پس از حملۀ اسکندر و بعد از یورش اعراب به ایران و در زمانی که یاد و خاطرۀ پادشاهان هخامنشی فراموش شده بود، مردمی که در روستاها و شهرهای نزدیک شیراز زندگی می کردند از کنار خرابه‌هایی در نزدیکی شهر مرودشت می گذشتند. روی این خرابه ها تصاویر حکّاکی شده از تخت شاهی را می دیدند. مردم نمی‌توانستند خطّ میخی کتیبه‌های حک شدۀ روی سنگ‌ها را بخوانند و فکر می کردند که این همان تخت سلطنت جمشید است که فردوسی در شاهنامۀ خود از آن یاد کرده‌است. به همین خاطر نام این مکان را «تختِ جمشید» نهادند. بعدها باستان‌شناسان توانستند خطّ میخی کتیبه را ترجمه کنند و متوجّه شدند که نام اصلی آن پارسه بوده‌است. «پارسه» به معنای «شهر پارسیان» بود و یونانیان به آن پِرسپولیس می گفتند، امّا امروزه در ایران به آن «تختِ جمشید» می گویند.

همان طور که گفته شد تخت جمشید در نزدیکی مرودشت و در ۵۰ کیلومتری شمال شیراز قرار دارد و آغازِ ساختِ آن به بیش از ۲۵۰۰ سالِ پیش برمی گردد. این مکان پایتختِ باشکوه و تشریفاتیِ پادشاهیِ ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان و بنیانگذار آن داریوش بزرگ بود. تخت جمشید مدّتِ ۵۰ سال، مرکزی برای برگزاریِ مراسم و جشن‌ها به ویژه نوروز بود و در نخستین روزِ سالِ نو گروه‌های زیادی از کشورهایِ گوناگون به نمایندگی از آن کشورها با هدیه هایِ متنوّع در تختِ جمشید جمع می‌شدند و هدایایِ خود را به شاه تقدیم می‌کردند.

تاریخ دانان معتقدند که اسکندرِ مقدونی، سردارِ یونانی، ۳۳۰ سال پیش از میلادِ مسیح، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید و بخشِ عظیمی از کتاب ها، فرهنگ و هنرِ هخامنشی را با این کار نابود کرد.

تختِ جمشید بسیار بزرگ و از چند کاخ تشکیل شده است. وسعتِ کاملِ کاخ‌های آن چهار برابر آکروپولیس در آتن یعنی ۱۲۵ هزار مترِ مربع است. کاخ آپادانا، کاخ هدیش، کاخ سه دروازه، کاخ صد ستون، کاخ ملکه، کاخ تچر و کاخ شورا از کاخ هایِ تخت جمشید هستند.

کاخ آپادانا از قدیمی‌ترین کاخ‌های تخت جمشید است و برایِ برگزاریِ جشن‌هایِ نوروزی و پذیرشِ نمایندگان کشورهای مختلف به حضورِ پادشاه استفاده می‌شد. در کاخ شورا، شاه با بزرگان بحث و مشورت می کرد.

می گویند ساختِ این مجموعهٔ بزرگ و زیبا بیش ازصد سال طول کشید.  در ساختِ این بناهای باشکوه معماران، هنرمندان، کارگران، زنان و مردان بی‌شماری شرکت داشتند که علاوه بر دریافتِ حقوق از مزایایِ بیمهٔ کارگری نیز استفاده می‌کردند. در خاک برداری از تخت جمشید هزاران سند پیدا شده است که ثابت می کند به تمام کارگران این قصرها، از جمله کارگران ساختمانی، نَجّار، سنگ‌تراش، معمار و مهندس مزد می‌دادند، بر خلافِ ساختِ اهرام مصر که در آنجا کارگران به اجبار کار می کردند. کارگرانی که در بنای تخت جمشید نقش داشتند، از ملّیت‌های مختلف چون ایرانی، مصری، بابلی، یونانی، عیلامی و آشوری تشکیل می‌شدند و همهٔ آنان تحتِ حمایتِ دولت شاهنشاهی هخامنشی ایران بودند.

تخت جمشید از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است.

Hundreds of years after Alexander’s attack and after the Arabs’ raid on Iran and at a time when memories and thoughts of Achaemenid kings had been forgotten, some people who were living in the villages and towns near to Shiraz would pass by some ruins close to the city of Marvdasht. They would see that upon these ruins, pictures of a royal throne were engraved. The people couldn’t read the cuneiform script of the inscriptions engraved onto the stone and thought that this was the very throne of Jamshid, who Ferdowsi referenced in his Shahname. Because of this, they named this site ‘Jamshid’s Throne (Takht-e Jamshid)’. A while later, archaeologists were able to translate the cuneiform script of the inscriptions and understood that its original name had been ‘Parse’. ‘Parse’ meant ‘Town of the Persians’ and the Greeks called it ‘Persepolis’, but today in Iran they call it ‘Takht-e Jamshid’.

As has been said, Takht-e Jamshid is situated near to Marvdasht and 50 kilometres north of Shiraz and the start of its construction dates back to more than 2500 years ago. This site was the glorious and ceremonial capital of the Kingdom of Iran at the time of the Achaemenid empire and its founder was Darius the great. For 50 years, Takht-e Jamshid was a centre for holding ceremonies and celebrations, especially Noruz, and on the first day of the New Year many groups came from various countries to gather at Takht-e Jamshid to represent those nations with diverse gifts and presented these gifts to the king.

Historians believe that Alexander the Macedonian, the Greek Commander-in-Chief, 330 years before the birth of Christ, attacked Iran and burnt down Takht-e Jamshid and, in doing so, destroyed a large portion of Achaemenid books, culture and art.

Takht-e Jamshid is extremely large and formed of a few palaces. The full extent of its palaces is four times that of the Acropolis in Athens, meaning it is 125 thousand metres squared. The Apadana Palace, Hadish Palace, The Palace of Three Gates, The Palace of One Hundred Columns, The Queen’s Palace, The Tachara Palace, and the Council Palace are some of the palaces of Takht-e Jamshid.

The Apadana Palace is one of Takht-e Jamshid’s oldest palaces and was used for holding Noruz celebrations and receiving representatives of various countries into the presence of the king. In the Council Palace, the king would discuss with and consult with elders.

It is said that the construction of this large and beautiful complex took more than one hundred years. Architects, artists, labourers and countless women and men took part in the construction of these glorious buildings who, in addition to their salaries, would also benefit from workers’ insurance. In the excavation of Takht-e Jamshid, thousands of documents were found, which prove that all of these castles’ labourers, including the builders carpenters, stonemasons, architects and engineers, were paid a wage, unlike in the construction of Egypt’s Pyramids, where labourers were forced to work. The workers who had a role in the building of Takht-e Jamshid were made up of a variety of nationalities, such as Iranian, Egyptian, Babylonian, Greek, Elamite and Assyrian, and all of them came under the protection of Iran’s imperial Achaemenid government. 

Since 1979, Takht-e Jamshid has been a UNESCO-registered world heritage site.

English Transliteration Persian Listen
Arabs a’rāb اعراب
Memory khātere خاطره
Memory yād یاد
Ruin (noun) kharābe خرابه‌
They were passing ‘obur mikardand عبور می‌کردند
Engraving hakkāki حکّاکی
Throne takht-e shāhi تخت شاهی
Inscription katibe کتیبه‌
Carved hak shode حک شده
Rock / Stone sang سنگ‌
He/she has mentioned yād karde ast یاد کرده‌است
Archaeologist bāstān shenās باستان‌شناس
They realised / understood motevajjeh shodand متوجّه شدند
Greek yunāni یونانی
The same way hamāntor همان طور
He/she is returning bar migardad برمی گردد
Glorious bāshokuh باشکوه
Ceremonial tashrifāti تشریفاتی
Emperor emperātur امپراتور
Founder bonyāngozār بنیانگذار
Diverse / Different motenavve متنوّع
Gifts hadāyā هدایا
They were gathering jam' mishodand جمع می‌شدند
They were presenting / giving taqdim mikardand تقدیم می‌کردند
Historian tārikhdān تاریخ دان
Believer mo’taqed معتقد
Macedonian maqduni مقدونی
He/she set on fire be ātash keshid به آتش کشید
Great 'azim عظیم
He/she destroyed nābud kard نابود کرد
It has been formed tashkil shode ast تشکیل شده است
Area vos'at وسعت
Square morabba’ مربّع
Gate darvāze دروازه
Queen malake ملکه
Council shorā شورا
Representative namāyande نماینده
Presence hozur حضور
The elders bozorgān بزرگان
Discussion bahs بحث
Consultation mashverat مشورت
Countless bishomār بی شمار
Reception (of something) daryāft دریافت
Benefits mazāyā مزایا
Salary hoquq حقوق
Insurance bime بیمه
Collection / Complex majmu'e مجموعه
Document sanad سند
(S)he/it proves sābet mikonad ثابت می کند
Palace qasr قصر
Including / Such as az jomle از جمله
Carpenter najjār نجّار
Wage mozd مزد
Pyramids ahrām اهرام
Force ejbār اجبار
Construction banā بنا
Support hemāyat حمایت
Supported by taht-e hemāyat تحتِ حمایت
Recorded sabt shode ثبت شده
They understood fahmidand فهمیدند
Behaviour raftār رفتار

مریم:     بعد از حملۀ عراق به ایران چه اتّفاقی افتاد؟

بهمن:    خیلی از بناها و ساختمونای مسکونی و اداری در جنگ خراب شد.

مریم:     میراث فرهنگی ایران چطور؟

بهمن:    بعضی از آثار باستانی و فرهنگی باشکوه هم نابود شد.

مریم:     بعد از جنگ، دولت و مردم چی کار کردن؟

بهمن:    دولت شروع کرد به ساختِ دوبارۀ ساختمونا.

مریم:     مردم چی؟

بهمن:    مردم خیلی کمک کردن. بعضی از کارگرا، معمارا و مهندسا حاضر شدن مجّانی کمک کنن. بعضیا پول دادن.

مریم:     شنیدم هنوز بعضی از جاها درست نشده و خرابه است.

بهمن:    درسته. خیلی جاها فراموش شده، ولی امیدوارم به زودی همه جا درست شه.

 

 

Maryam:    What happened after Iraq’s attack on Iran?

Bahman:    Lots of residential and official buildings were ruined in the war.

Maryam:    What about Iran’s cultural heritage?

Bahman:    Some glorious ancient and cultural works also got destroyed.

Maryam:    What did the government and people do after the war?

Bahman:    The government started to rebuild the buildings.

Maryam:    What about the people?

Bahman:    The people helped a lot. Some of the labourers, architects, and engineers presented themselves to help for free. Some gave money.

Maryam:    I heard that some of the places are still in ruins and haven’t been fixed.

Bahman:  That’s true. Lots of places have been forgotten, but I hope everywhere will be fixed up soon.

Choose the correct words to fill the gaps in the five sentences below.
  • معتقد
  • دریافت
  • خاطره
  • مشورت
  • نماینده

برخی  ....................  هستند که اسکندر هرگز به تخت جمشید حمله نکرده است.

کارگران حقوقشان را آخر ماه   ....................  می کنند.

برای ادامۀ تحصیل در دانشگاه  با معلمم .................... کردم.

  .................... هر کلاس در مسابقات دوی صد متر شرکت کرد.

.................... زیبایی از مسافرتم به شیراز دارم.

Submit
Retry
Having read this lesson's text, now decide whether the following statements are true or false
True
False
تصاویر حکّاکی شده در خرابه های مرودشت یک تخت شاهی را نشان می داد
True
False
مردمی که از کنار تخت جمشید عبور می کردند کتیبه ها را ترجمه کردند
True
False
تخت جمشید مرکز برگزاری جشن ها و مراسم پادشاهان بوده است
True
False
شاهان هخامنشی به نمایندگان کشور های دیگر هدیه می داد
True
False
کارگرانی که در ساختِ تخت جمشید کار می کردند حقوق می گرفتند
Submit
Retry
Choose the correct answer for each of the following questions
چه کسانی توانستند خط میخی کتیبه ها را بخوانند و ترجمه کنند؟
روستاییان
باستان شناسان
کارگران
نام اصلی آن خرابه ها چه بوده است؟
تخت جمشید
پارسه
آپادانا
کاخ شورا برای چه بود؟
برای برگزاری جشن نوروز
برای پذیرش نمایندگان کشورها
برای مشورت شاه با بزرگان
در ساخت اهرام مصر کارگران چه مزایایی داشتند؟
آنها مزایایی نداشتند بلکه به اجبار کار می کردند
مزد و حقوق می گرفتند
بیمۀ کارگری داشتند
تخت جمشید در کجا ثبت شده است؟
در اهرام مصر
در هزاران سند
در میراث جهانی یونسکو
Submit
Retry
Choose the synonym for each of the following words from the options below them.
معتقدند
اعتقاد دارند
می خواهند
می گویند
فهمیدند
احتمالاً
حتماً
شاید
هرگز
گاهی
به همین خاطر
به اجبار
به ناچار
به تازگی
به همین دلیل
Submit
Retry
Choose the correct answer for each of the following questions
کدام یک در ساخت تخت جمشید کار نکرد؟
ملکه
نجّار
معمار
مهندس
نوشته های روی سنگ چه نام دارد؟
بیمه
کتیبه
نامه
هنر
کدام دانشمند زندگی مردم در گذشته را مطالعه می کند؟
زبان شناس
پادشاه
داستان نویس
باستان شناس
کدام یک بنا به حساب نمی آید؟
کاخ
قصر
تخت
خانه
Submit
Retry
Match each word with its synonym from the opposite column
خاطره
تخت سلطنت
گوناگون
بزرگ
زیاد
مزد
ساختمان
زور
کاخ
شروع
یاد
تخت شاهی
متنوّع
عظیم
بی شمار
حقوق
بنا
اجبار
قصر
آغاز
Submit
Retry
Match each word and phrase with its synonym in the opposite column
از یاد بردن
دادن
گذشتن
فهمیدن
از بین بردن
فراموش کردن
تقدیم کردن
عبور کردن
متوجّه شدن
نابود کردن
Submit
Retry
Match the plural form of each noun on the right with its singular form on the left
مزیّت
هدیه
تصویر
عرب
اثر
مزایا
هدایا
تصاویر
اعراب
آثار
Submit
Retry
Match the words and phrases below with their antonyms in the opposite column
سالم
پایان
به یاد آوردن
مانندِ
خراب
آغاز
فراموش کردن
بر خلافِ
Submit
Retry
Match the words on the right with the words on the left to create phrases
حمایت
جمشید
جهانی
مصر
نوروز
تحت
تخت
میراث
اهرام
جشن
Submit
Retry
Match the words on the right with the words on the left to create grammatically correct verb phrases
داشتن
کشیدن
رفتن
نهادن
نقش
به آتش
به شمار
نام
Submit
Retry
Decide which of the words on the left come after the words on the right
خاطر
از
طور
با
بر
به همین
پیش
همان
برابر
علاوه
Submit
Retry
Decide which preposition on the left follows each verb phrase on the right
از
به
با
در
یاد کردن
تقدیم کردن
برابر بودن
نقش داشتن
Submit
Retry
Match each of the questions on the right with their correct answers from the left
شهر پارسیان.
داریوش بزرگ، پادشاه هخامنشی.
تا هدایایِ خود را به شاه تقدیم ‌کنند.
اسکندر به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید.
با حملۀ اسکندر از بین رفت.
۱۲۵ هزار مترِ مربع
برایِ برگزاریِ جشن‌هایِ نوروزی و پذیرشِ نمایندگان کشورهای مختلف به حضورِ پادشاه.
بیش از صد سال.
بیمۀ کارگری.
دولت ایران.
پارسه به چه معناست؟
چه کسی بنیانگذار تخت جمشید بود؟
در نوروز نمایندگان کشور های دیگر برای چه به تخت جمشید می آمدند؟
در ۳۳۰ سال قبل از میلاد چه اتفاقی افتاد؟
چه اتفاقی برای کتاب ها وآثار هنری هخامنشی افتاد؟
وسعت کاخ های تخت جمشید چقدر است؟
کاخ آپادانا برای چه استفاده می شد؟
ساخت تخت جمشید چند سال طول کشید؟
کارگران تخت جمشید علاوه بر مزد چه امتیاز دیگری می گرفتند.
کارگران تخت جمشید تحت حمایت کدام دولت بودند؟
Submit
Retry
Match each phrase with a phrase of the same meaning in the opposite column
ساختنِ تخت جمشید
گرفتنِ (دریافت کردنِ) مزد
تشکیل دادنِ شورا
ثبت کردنِ آثار
ساختِ تخت جمشید
دریافتِ مزد
تشکیلِ شورا
ثبتِ آثار
Submit
Retry
Match each word on the right with its meaning on the left
چیزی که شکوه و بزرگی دارد
کسی که سواد دارد
کسی که ادب دارد
چیزی که ارزش دارد
با شکوه
با سواد
با ادب
با ارزش
Submit
Retry
Match each word on the right with its meaning on the left
کسی که تاریخ می داند
کسی که شیمی می داند
کسی که ریاضی می داند
کسی که فیزیک می داند
تاریخ دان
شیمی دان
ریاضی دان
فیزیک دان
Submit
Retry
Match each phrase on the right with its meaning on the left
کسی که زندگی انسان های گذشته را مطالعه می کند
کسی که زبان را مطالعه می کند
کسی که زمین را مطالعه می کند
کسی که روان و افکار انسان را مطالعه می کند
کسی که رفتار و نحوه زندگی مردم را مطالعه می کند
باستان شناس
زبان شناس
زمین شناس
روان شناس
مردم شناس
Submit
Retry
Match each word on the left with the sentence describing it on the right
اهرام
آکروپولیس
تختِ جمشید
فردوسی
هخامنشیان
داریوش بزرگ
آپادانا
اسکندر مقدونی
بناهایی معروف که در مصر قرار دارد
بنایی معروف که در آتن قرار دارد
بنایی معروف که نزدیکِ شیراز قرار دارد
نویسندۀ شاهنامه است
یکی از امپراتوری های ایران باستان است
بنیانگذار تخت جمشید است
از قدیمی ترین کاخ های تخت جمشید است
سردار یونانی که بیش از ۲۰۰۰ سال پیش به ایران حمله کرد
Submit
Retry